Kompostem w plastik

Od tysięcy lat ludzkość wykorzystuje grzyby do produkcji żywności i lekarstw. Jednak dopiero teraz zaczynamy odkrywać ich nowe zastosowania.

Krótkometrażowy film „New Mumbai” (reż. Tobias Revell) ukazuje futurystyczną wizję indyjskiej metropolii, która po zakończeniu wojny domowej zapełnia się tysiącami uchodźców. Mieszkańcom Dharavi, jednej z najuboższych dzielnic miasta, udaje się przechwycić eksperymentalne grzyby skradzione z laboratorium w Holandii. Genetycznie modyfikowane organizmy w szybkim czasie stają się źródłem energii oraz materiałem do budowania domów, zmieniając slumsy w zintegrowaną i dobrze prosperującą społeczność. Spokojnie – to jeszcze nie rzeczywistość, tylko udawany dokument (czyli tzw. mockumentary).

Ale jego autor całkiem trafnie przewiduje, że już w niedalekiej przyszłości te niepozorne organizmy mogą się okazać ważnym ogniwem odpowiedzialnego projektowania. Czyli źródłem energii, materiałów budowlanych, a także surowcem, który zrewolucjonizuje metody recyklingu. Na świecie istnieje około 75 tys. gatunków grzybów, lecz wciąż opisywane są nowe, dlatego ich potencjalną różnorodność biologiczną ocenia się na szesnastokrotnie więcej. Są reducentami – czyli ostatnim elementem obiegu materii w przyrodzie. W wyniku ich działalności substancje mineralne powracają do gleby, a dwutlenek węgla ulatnia się do atmosfery. Krótko mówiąc, grzyby to naturalne przedsiębiorstwo oczyszczania, dzięki któremu Ziemia nie zamienia się w wielkie śmietnisko. Czy równie sprawnie poradziłyby sobie jednak z odpadami syntetycznymi, co z organicznymi?

7

Z tym pytaniem postanowił się zmierzyć Maurizio Montalti, projektant działający na pograniczu nauki i dizajnu. Jego projekt badawczy z 2011 r. pt. System Synthetics, powstały we współpracy z holenderskim Kluyver Centre for Genomics of Industrial Fermentation, polegał na stworzeniu symbiotycznej relacji między dwoma gatunkami grzybów. Pierwszy z nich, Phanerochaete chrysosporium, potrafi rozłożyć nawet najtwardszy plastik, żywiąc się nim. Drugi to drożdże z gatunku Saccharomyces cerevisiae, które można wykorzystać do produkcji bioetanolu. W przyszłości eksperyment ten może się okazać dla nas zbawienny. Zintegrowane w bioreaktorze grzyby nie tylko będą kompostować nasze plastikowe kubki i torebki, ale jednocześnie dostarczą nam biopaliwo.

Po co jednak szukać sposobów rozkładania polimerów syntetycznych, skoro można je po prostu zastąpić naturalnym odpowiednikiem? To innowacyjne podejście z sukcesem wprowadza w życie amerykańska firma Ecovative. Wszystko zaczęło się od dwóch studentów prywatnej politechniki w Troy wstanie Nowy Jork. Eben Bayer i Gavin McIntyre wypowiedzieli wojnę styropianowym opakowaniom. I trudno się im dziwić, skoro takich opakowań używamy najczęściej tylko do transportu pralek, telewizorów, komputerów, po czym wyrzucamy do śmietnika. Zdania na temat okresu rozkładania się styropianu są podzielone. Zabrzmi to zabawnie, ale spotkać się można z opinią, że trwa to od 500 lat do … „bardzo, bardzo długo”.

6

Czy istnieje zatem alternatywa? Kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju, Ecovative udało się wypuścić na rynek opakowania wyprodukowane, a w zasadzie wyhodowane, na bazie odpadów organicznych i grzybni. Zbudowana z rozgałęziających się wici grzybnia potrafi zmienić łuski zbóż lub wióry drewniane w chitynowy polimer, który można dowolnie kształtować. Proces produkcji Mushroom® Packaging jest następujący: odpady rolnicze pochodzenia lokalnego (w Europie będzie to np. łuska pszeniczna, natomiast w Chinach ryżowa lub bawełniana) są czyszczone, gotowane, chłodzone i pasteryzowane, a jednocześnie zaszczepia się je grzybnią. Potem surowiec zostaje zamknięty w odpowiedniej formie, następuje wzrost organizmu, by po kilku dniach zamienić się w biokompozyt.

Z amerykańskich opakowań skorzystała już między innymi firma Dell, która używa ich do transportu swoich serwerów. Ecovative jest obecnie na etapie wdrażania swoich pomysłów w produkcję materiałów budowlanych, izolacyjnych, a także w przemysł samochodowy.

Udostępnij
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Email this to someone
Udostępnij
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Email this to someone

Najnowsze